FabLab.nl

Het blijft vaak voor mensen onduidelijk wat een FabLab precies inhoudt. Je kan er op een hele abstracte manier over praten, van “geavanceerde digitale produktie werkplaats” tot “creatieve leeromgeving” en zelfs “een soort kerk waar mensen samen komen ter ere van innovatie”, dat zijn allemaal mooie omschrijvingen die goed passen bij de processen die zich afspelen in een FabLab. Maar het ontneemt soms een beetje het zicht op wat een FabLab nu concreet inhoudt.

Een FabLab is een ruimte waarin zich een aantal machines bevinden. Dit zijn eenvoudige digitaal aangestuurde productiemachines. Deze set van machines is in alle FabLabs min of meer hetzelfde. Omdat de machines aangestuurd worden via computers, en de machines in elk FabLab hetzelfde zijn, is het heel makkelijk om ontwerpen te delen. Iets wat in het ene FabLab is ontworpen kan heel makkelijk worden gemaakt in een ander FabLab, door de ontwerpbestanden op te sturen. Dit zorgt voor een internationale gemeenschap die samen dingen kan maken. Het idee is dat hiermee een opensource hardware platform ontstaat, zoals er nu ook een enorme opensource software gemeenschap bestaat.

De standaard set van een FabLab bestaat uit de volgende machines.

Stickersnijder: Roland CAMM-1 Servo GX-24 Desktop Vinyl Cutter

Dit is de meest FabLab eenvoudige machine. Het kan stickers snijden, zoals een printer lijnen tekent. Het wordt gewoonlijk gebruikt om belettering van uithangborden e.d. te snijden. In een FabLab wordt het onder andere gebruikt om kopersticker te snijden. Hiermee kunnen dan antenne-toepassingen worden gemaakt. Verder wordt het ook veel gebruikt om gewoon leuke mooie stickers mee uit te snijden. Het apparaat is ongeveer een meter breed en zo hoog en diep als een laserprinter. Het kost ongeveer 1500 euro.

3D frees-apparaat: Roland MDX-20
Dit is een apparaat ongeveer zo groot als een laserprinter. Het kan een aantal dingen:
- graveren
- 3D fresen van niet al te harde materialen zoals hout, harde was, foam
- 3D scannen
Het werkt met een freeskopje dat van boven naar beneden laagjes van niet al te hard materiaal kan wegfrezen. Als je een dun laagje wegfreest, graveert hij, en als je meer wegfreest, kan je er een 3D Object mee fresen. Je kan er behalve een freeskop, ook een scankopje opzetten.
Het machientje wordt nu gebruikt door bijvoorbeeld sieradenmakers, of als eenvoudig prototyping apparaat. Het kost ongeveer 4500 euro. In het FabLab wordt het veel gebruikt voor het graveren van printplaatjes. Met hard karton met een dunne laag koper wordt het koper weg gefreest, tot het printplaatje overblijft. Vervolgens kunnen de rest van de onderdelen daar op gesoldeerd worden, zoals een microcontroller. Verder wordt de Modela in het FabLab ook gebruikt voor 3D modelling, maar daarin is het apparaat beperkt qua snelheid en bruikbare materialen. Wat wel weer veel gedaan wordt is er een mal mee maken, waarmee dan 3D objecten gemaakt kunnen worden.

2D Laser snijder: Epilog Mini 24
Deze machine kan materialen met een laser zeer nauwkeurig snijden. Het is ongeveer een meter breed, iets meer dan een meter hoog, en 80 cm diep. De laser cutter kan platen hout snijden, karton, of perspex. Het kan zo nauwkeurig snijden dat de 2D onderdelen klemvast in elkaar kunnen worden gezet, dat wil zeggen zonder gebruik van lijm of schroeven. Het is een een dure machine, ongeveer 12000 euro, en dat is nog zonder accesoires zoals een afzuiginstallatie om schadelijke dampen weg te werken.

2D snijder groot formaat: Torchmate CNC plasma cutting machine
Dit is een soort Laser cutter op groot formaat. Het is ongeveer de grootte van een flinke tafel. Het kan ook zwaardere materialen aan, zoals dikke platen hout, waarvan een huis gebouwd kan worden. De kosten liggen alles bij elkaar op zo’n 15000 euro. Het apparaat wordt voor een beginnend FabLab niet aanbevolen, omdat het vrij gecompliceerd is in gebruik en die uitdaging ontmoedigend kan werken.